Zasługą Państwa Aliny i Jana Wagów absolwentów Uniwersytetu Rolniczego, przyznawane są stypendia dla młodych naukowców o wartości 50 tys. rocznie. Kwota ufundowana przez Państwa Wagów pozwala na wsparcie dwóch pracowników naukowych, którzy otrzymają po 25 tys. zł (wypłacane w kwocie 2.5 tys. zł przez 10 m-cy). 2 lipca (piątek) o godz. 14.00 w Sali Senackiej Uniwersytetu Rolniczego (al. Mickiewicza 21) odbędzie się uroczyste wręczenie stypendiów. Dodatkowym punktem spotkania będzie przyznanie 3 wyróżnień po 10 tys. zł, ufundowanych przez Rektora Uniwersytetu Rolniczego prof. dr hab. Janusza Żmiję. Środki na wypłatę wyróżnień pochodzą z Własnego Funduszu Stypendialnego UR.

Fundator stypendiów Pan Jan Waga ukończył Akademię Rolniczą w 1973 r. uzyskując tytuł magistra inżyniera rolnictwa. Po ukończeniu studiów przeszedł szereg kursów i szkoleń z dziedziny organizacji i zarządzania. Pan Jan pracował początkowo w Zakładzie Doświadczalnym w Śmiłowicach (katowickie), w latach 90-tych pełnił funkcję prezesa Agro Centrum SA (firma zajmująca się procesami restrukturyzacyjnymi). Firma, którą aktualnie prowadzi zajmuje się inwestycjami kapitałowymi. Na pytanie dlaczego wraz z małżonką zdecydowali się ufundować stypendia dla młodych pracowników odpowiedział: „Uważam, że Polska posiada ogromny potencjał tkwiący w młodych, kreatywnych pracownikach nauki. Brak możliwości wspierania ich kariery naukowej marnuje ogromne szanse. Stypendia funduję Uniwersytetowi Rolniczemu ponieważ Uczelnia ta daje rzetelną wiedzę, która umożliwia rozwój nie tylko w wąskiej specjalizacji, ale daje możliwości na styku badań interdyscyplinarnych.

O przyznanie stypendium mogą ubiegać się pracownicy UR ze stopniem naukowym doktora (uzyskanym w ciągu ostatnich pięciu lat), dla których Uniwersytet jest podstawowym miejscem zatrudnienia. Dodatkowym kryterium był wiek – do 35 lat. Stypendia przeznaczone są w trybie konkursu na wsparcie najciekawszych badań i prac z zakresu nauk rolniczych, leśnych,

społecznych lub pokrewnych. Spośród jedenastu zgłoszonych projektów badawczych wytypowano pięć zwycięskich.

Dwa stypendia o wartości 25 tys. zł każde.

1. dr inż. Małgorzata Czernicka (Wydział Ogrodniczy) za pracę pt. „Bioinformatyka – zastosowanie informatyki w nowoczesnych badaniach genetycznych”. Projekt, który

chce przeprowadzić pani Małgorzata ma duże znaczenie praktyczne, ponieważ może być zastosowany w programie hodowli mrozoodpornych odmian różaneczników, cennych roślin w warunkach klimatu umiarkowanego Europy Środkowej w tym Polski. Różaneczniki to jedne z najpiękniejszych roślin ozdobnych, jednak wśród uprawianych roślin brak polskich odmian dostosowanych do regionalnych warunków klimatycznych. Badania pani Czernickiej mają przyczynić się do rozwoju badań nad hodowlą odmian bardziej odpornych na wahania temperatury.

2. dr inż. Krzysztof Chmielowski (Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji) za pracę pt. „Badania skuteczności działania innowacyjnych modułów oczyszczających w oparciu o konstrukcję zbiorników IBC do zastosowań w przydomowych oczyszczalniach ścieków”. Celem badań jest zwiększenie skuteczności działania modułów oczyszczających stanowiących elementy przydomowych oczyszczalni ścieków. Zastosowanie ich pozwoli na obniżenie kosztów budowy i utrzymania. Budowa przydomowych oczyszczalni będzie w najbliższych latach niezbędna do spełnienia założeń przedstawionych w tzw. Ramowej Dyrektywie Wodnej. Główny problem dla każdego kto taką oczyszczalnię chciałby w swoim gospodarstwie wdrożyć to koszty. Proponowane rozwiązania dają szansę na ich obniżenie.

Wyróżnienia o wartości 10 tys. zł każde.

1. dr inż. Ewa Ocłoń (Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt) za pracę pt. „Ocena funkcji śródbłonka naczyniowego w indukowanym zespole metabolicznym”. Efektem proponowanych badań będzie uzyskanie obiektywnego, prostego i dostępnego narzędzia poznawczego i diagnostycznego, które wprowadzi nową jakość do badań oceny ryzyka sercowo-naczyniowego w przebiegu zespołu metabolicznego. Umożliwi to opracowanie metod jak najwcześniejszego wdrożenia leczenia modyfikującego, które pozwala na zahamowanie postępu choroby oraz zapobiega powstawaniu nieodwracalnych zmian destrukcyjnych. Zespół metaboliczny to zbiór wzajemnie powiązanych czynników zwiększających istotnie ryzyko rozwoju miażdżycy i cukrzycy typu 2 oraz ich powikłań

naczyniowych. Obserwacje epidemiologiczne ostatnich lat wskazują na wzrost częstotliwości występowania zespołu metabolicznego w krajach wysokorozwiniętych. Rządy państw UE zadeklarowały, że otyłość jest jednym z najpilniejszych wyzwań w dziedzinie zdrowia publicznego.

2. dr inż. Aleksander Poreda (Wydział Technologii Żywności) za projekt „Troska o środowisko opłaca się – optymalizacja procesów jednostkowych kluczem do sukcesu ekonomicznego i ekologicznego”. Realizacja projektu pozwoli wykazać na przykładzie produkcji browarniczej, że wdrożenie stosunkowo prostych narzędzi/modyfikacji umożliwi optymalizację poszczególnych procesów jednostkowych, co w konsekwencji spowoduje znaczne zmniejszenie oddziaływania zakładu na środowisko naturalne, a równocześnie poprawę wyników finansowych jednostki.

3. dr inż. Ewa Błońska (Wydział Leśny) za pracę „Aktywność enzymatyczna jako wskaźnik zmian zachodzących w glebach leśnych”. Celem pracy pani Błońskiej jest porównanie aktywności enzymatycznej gleb leśnych o zróżnicowanym trofizmie przed i po przejściu huraganu. Roślinność leśna wpływa decydująco na przebieg procesów glebotwórczych, tym samym morfologię gleby, ich fizyczne i chemiczne właściwości. Odsłonięcie gleby np. przez huragan powoduje jej wysuszenie przez słońce oraz chwilowe uwilgotnienie w trakcie opadów co prowadzi do zmiany aktywności biologicznej. Wyniki badań pozwolą ocenić w jaki sposób drzewostan wpływa na glebę i co się z nią dzieje w przypadku takich katastrof jak huragan (warunki wodne, powietrzne, termiczne warunkujące występowanie organizmów glebowych). Poznanie tych zmian pozwoli szukać wskaźników kontroli gleb mogących być potem wykorzystanymi w działalności gospodarczej człowieka. Zjawisko takie jak huragan jest bowiem bardzo podobne w skutkach do działalności zrębowej człowieka. Proponowany temat pracy wpisuje się w strategię troski o trwały i zrównoważony rozwój środowiska naturalnego.