awardWczoraj po raz dwudziesty piąty zostały przyznane Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Wyróżnienie jest przyznawane polskim uczonym za wyjątkowe osiągnięcia, postępy i odkrycia naukowe, które są szczególne zarówno dla polskiej, jak i zagranicznej nauki. Polskie Noble zostały wręczone czterem profesorom polskich uczelni w różnych dziedzinach nauki.

W tym roku statuetki zostały wręczone:
  • prof. Janowi Kozłowskiemu z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie,
  • prof. Markowi Samociowi z Politechniki Wrocławskiej,
  • prof. Józefowi Spałkowi z Uniwersytetu Jagiellońskiemu w Krakowie,
  • prof. Bogdanowi Wojciszkowi z SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego, Wydział Zamiejscowy w Sopocie.

Profesor Kozłowski specjalizuje się w obszarze nauk o ziemi i właśnie w tej dziedzinie został wyróżniony. Nagroda została przyznana za sformułowanie i weryfikację teorii wyjaśniającej "różnorodność strategii życiowych organizmów jako efekt optymalnej alokacji zasobów". Opracowana teoria tłumaczy między innymi przyczyny ogromnego zróżnicowania czasu dojrzewania, wielkości ciała osobników dorosłych oraz długość życia organizmów. Profesor Marek Samoć został wyróżniony ze względu na osiągnięcia dokonane w obszarze nauk chemicznych, ze szczególnym uwzględnieniem badań nad materiałami nanostrukturalnymi dla optyki nieliniowej. Dzięki efektom jego pracy, odkrycia profesora znalazły zastosowanie w fotonice, usprawniając przesyłanie oraz przetwarzanie informacji. Badania otworzą też drogę dla tańszych, wydajniejszych i bardziej ekologicznych ogniw elektrycznych trzeciej generacji.

Z kolei profesor Józef Spałek z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie otrzymał statuetkę za dokonane badania w dziedzinie nauk matematyczno-fizycznych, a także inżynierskich. Jury doceniło jego badania układów silnie skorelowanych, a w szczególności sformułowanie modelu t-J. Wyniki przeprowadzonych badań nad nadprzewodnictwem wysokotemperaturowym już teraz znajdują zastosowanie, między innymi przy projektowaniu różnego rodzaju urządzeń diagnostycznych w medycynie. Profesor Bogdan Wojciszke otrzymał „Polskiego Nobla” w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych”. Profesor z SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego jest twórcą modelu sprawczości i wspólnotowości jako podstawowych wymiarów poznania społecznego. Opracowany model dwuwymiarowego poznania społecznego jest obecnie dominującą teorią nowoczesnej psychologii społecznej. Koncepcja umożliwia badania takich zjawisk społecznych jak uprzedzenia, stereotypy, relacje wewnątrz grupy społecznej oraz pomiędzy niezależnymi grupami.
Tags: nagrody