Finanse polskich uczelni: dotacje na działalność statutowąAnalizy, badania, obserwacje i eksperymenty – to wszystko kosztuje, ale skąd uczelnie pozyskują na te działania środki finansowe? Pochodzą one z dotacji statutowej oraz rozmaitych grantów. Kto jednak nimi dysponuje i jaka ich część trafia do uczelnianej administracji? Artykuł "Skąd się biorą pieniędze uczelni - finansowanie badań z dotacji statutowej", który ukazał się w najnowszym numerze Pisma Uniwersytetu Warszawskiego, pomoże nam w zrozumieniu tego zagadnienia.

Przychody Uniwersytetu Warszawskiego, pochodzące z działalności naukowej, jeszcze dziewięć lat temu wynosiły niecałe 100 mln zł. W 2014 roku suma ta była równa 413,4 mln zł. Pieniądze te pochodzą z dwóch źródeł:
  • dotacji na działalność statutową uczelni publicznych
  • konkursów grantowych.

O ile wysokość dotacji z pierwszego źródła można w przybliżeniu oszacować, o tyle wysokość wpływów pochodzących z grantów jest ściśle uzależniona od tego, ilu pracowników uczelni napisze wnioski i ilu z nich zostaną przyznane granty. Tym razem zajmiemy się jednak wyłącznie analizą dotacji na działalność statutową uczelni publicznych.

Autonomiczne wydziały
Dotacja statutowa dostarcza uczelni, obok dotacji dydaktycznej, największej ilości środków finansowych i ma ona charakter instytucjonalny. – Dysponentami tych funduszy są dziekani, a nie rektorzy czy administracja centralna. Uniwersyteckim jednostkom dotację bezpośrednio przydziela Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – mówi prof. Marcin Pałys, rektor Uniwersytetu Warszawskiego. – Drugim strumieniem finansowania nauki są granty, czyli indywidualne projekty badawcze prowadzone przez naukowca lub grupę naukowców. Dysponentem funduszy grantowych jest w nich kierownik grantu.

Rektor i centralna administracji uczelni publicznej nie może zatem decydować, ile pieniędzy z dotacji statutowej trafi do konkretnych naukowców i zespołów badawczych. Rozdzielaniem tych środków zajmują się bowiem dziekani i kierownicy poszczególnych jednostek organizacyjnych uczelni.

Działalność statutowa
W 2014 roku Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznało jednostkom Uniwersytetu Warszawskiego 241,8 mln zł brutto na badania z dotacji na działalność statutową. Składają się na nią:
  • dotacja podmiotowa na utrzymanie potencjału badawczego – tzw. BST,
  • finanse na badania służące rozwojowi młodych naukowców – tzw. DSM,
  • program na utrzymanie specjalnych urządzeń badawczych – tzw. SPUB.

Źródło: Pismo Uniwersytetu Warszawskiego