ziolkowskiJanusz Ziółkowski był niewątpliwie postacią wybitną – uznanym socjologiem, działaczem społecznym i senatorem. Lista jego zasług dla całego narodu polskiego jest na tyle długa, iż szczegółowe zaprezentowanie wszystkich jego osiągnięć przekraczałoby ramy przyjęte dla tego artykułu. Nie mniej jednak postaramy się przybliżyć Wam sylwetkę człowieka, który odegrał znaczącą rolę w okresie transformacji ustrojowej.


Historia akademicka Janusza Ziółkowskiego zaczyna się na Uniwersytecie Poznańskim i w London School of Economics. Po zakończeniu II wojny światowej przyszły rektor UAM rozpoczął pracę w Miejskiej Radzie Narodowej w Poznaniu i od tego czasu na stałe już związał się z tym miastem.

Jego dalsze losy na gruncie naukowym potoczyły się szybko: w roku 1956 objął funkcję adiunkta na Wydziale Socjologicznym UAM, a w roku 1972 uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych.

Kariera zawodowa prof. Ziółkowskiego nie ograniczała się wyłącznie do murów akademickich. Aktywnie działał w placówkach UNESCO w New Delhi i Paryżu oraz w Radzie Europy.

Rok 1981 przyniósł Januszowi Ziółkowskiemu kolejne wyzwanie – został demokratycznie wybrany na stanowisko rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Swojej funkcji nie piastował jednak długo, gdyż już w następnym roku został usunięty ze stanowiska przez „władze ludowe”.

Jego kadencja nieodzownie łączy się z czarnym okresem dla całego, polskiego społeczeństwa – wprowadzeniem stanu wojennego przez Wojskową Radę Ocalenia Narodowego. Dla Uniwersytetu w Poznaniu konsekwencją tych wydarzeń było internowanie pracowników naukowych i studentów. Przyszłość pokazała jednak, iż upór i determinacja polskiego społeczeństwa wygra z władzą ludową. 

gal bigPo 7 latach nadszedł czas przemian w Polsce. W roku 1989 prof. Ziółkowski brał udział w obradach Okrągłego Stołu w ramach prac podzespołu do spraw nauki, oświaty i postępu technicznego. Pierwsze wybory parlamentarne w wolnej Polsce zapewniły mu miejsce w Senacie z ramienia Komitetu Obywatelskiego. W latach 1991-1992 pełnił funkcję sekretarza stanu do spraw stosunków międzynarodowych w Urzędzie Rady Ministrów, a od marca 1992 do maja 1995 był szefem Kancelarii Prezydenta.

Janusz Ziółkowski był autorem 130 prac naukowych z dziedzin takich jak: socjologia miasta, rozwój gospodarczy, religia, demografia. Opublikował m.in.:

  • "Sosnowiec – drogi i czynniki rozwoju miasta przemysłowego",
  • "Urbanizacja, miasto, osiedle",
  • "Poznań – społeczno-przestrzenne skutki industrializacji",
  • "Socjologia i planowanie społeczne",
  • "Czym jest dla Ciebie miasto Poznań?"


Na kartach polskiej historii zapisał się jako człowiek wybitny, wszechstronnie uzdolniony, o szerokich horyzontach myślowych. Jego wkład w budowę demokratycznej, wolnej i nowoczesnej Polski jest nieoceniony. O ludziach pokroju prof. Ziółkowskiego należy zatem bezwzględnie pamiętać, gdyż to właśnie im zawdzięczamy apolityczne uniwersytety, wolność słowa i głoszonych poglądów. Nie zapomnijcie o tym...

"Chcę Polski, w której suwerenny jest naród , w której władza pochodzi z woli ludu. Chcę żeby Polska stała się krajem, którego stan cywilizacyjny i gospodarczy nie obrażałby naszej dumy narodowej. Krajem, w którym tak jednostki, jak i szersze społeczności byłyby autonomiczne - miałyby zdolność stanowienia o sobie. By wszyscy Polacy stanowili o Pospolitej Rzeczy." - Prof. Janusz Ziółkowski.